Yaşam düzenlenmesi

Hastaların pek çoğunda yaşam biçimi ve beslenme alışkanlığında ufak tefek değişiklikler ile reflü yakınmaları ortadan kalkabilir. Örneğin gece geç saatte yemek veya akşam öğününde fazla yemek gece reflüsüne neden olur. Eğer hasta akşam yemeğinden kısa bir süre sonra tam dolu mide ile uzanırsa, reflü oluşması kaçınılmazdır. Dolayısıyla akşam yemeğinde az ve hafif şeyler yiyip, yemek ile yatma arasındaki süreyi uzun tutmak gerekir.

Yaşın ilerlemesi ile birlikte mideyi koruyan faktörler zayıflarken; mide ve yemek borusu, asidin yakıcı etkisine daha hassas hale gelir. Yıllar içinde insanlar daha hareketsiz ve pasif bir yaşama yönelir; bunun sonucu yatakta geçen zaman ve reflü artar. Yine yaş ile birlikte alınması gereken ilaçlar olmaya başlar. Alınan bu ilaçlar, yemek borusunun iç yüzeyini tahriş edici özelliğe sahip olabilir, mide boşalmasını geciktirebilir, tükürük üretimini yavaşlatabilir, ülsere neden olabilir veya yemek borusu alt ucundaki kapakçığın gevşemesine yol açabilir. Tüm bunların sonucunda hastanın reflü yakınmaları artacaktır.

Hastanın yatağı, yatağın pozisyonu, kullanılan şilte ve yastık gece reflülerini önleme de çok önemlidir. Gece reflüsünün oluşturduğu bulgular hasta tarafından fark edilmeyebilir. Uykunun kalitesi düşer, hasta sabah uyandığında kendisini dinlenmemiş ve yorgun hisseder. Gece reflüsünün bulguları, mide yanması, ağıza acı su gelmesi, öksürme, boğulma, hava açlığı, sabahları ağızda kötü bir tat veya aşırı kuruluk olabilir. Nadir durumlarda gece ağza gelen su akciğerlere kadar gidip kronik akciğer hastalıklarına neden olabilir.

Gece reflüsü sadece akşam yemeğinde yenilenler ve miktarlarına bağlı değil, hastanın yatağı ve yatış pozisyonu ile de ilgilidir. Normal yatış pozisyonunda, mide ve yemek borusu aynı hizada olur. Bu pozisyon, mide içeriğinin ve asidin kolayca yemek borusuna akmasına, yani reflüye neden olur. Hastanın yatış pozisyonu, yemek borusu ve mide aynı hizada olmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Bu yükseklik için baş altına ikinci bir yastık konması yanlıştır, yükseltmenin bel hizasından yapılması gerekir. Bunun için kullanılabilecek üç model vardır. En basit ve ekonomik olanı, yatağın baş tarafındaki ayaklarının altına yaklaşık 12-15 cm yüksekliğinde takoz koyup tüm yatağı eğimli hale getirmektir. İkinci yöntem kama şeklinde reflü yastığı kullanmaktır. Üçüncü yöntem ise, özellikle evli çiftler için en uygun ve konforlu olan her iki taraf yatak başı ayrı ayarlanan elektrikli yataklardır.

Fazla kilolarımızın sağlığımız üzerine farklı yönlerden olumsuz etkisi vardır. Aşırı kilolu olmak, kalp hastalıkları, diyabet, yüksek tansiyon, inme, bazı kanserler ve reflü hastalığı için risk faktörüdür. Aşırı kilolar farklı nedenlerle reflü mekanizmasını harekete geçirir. Fazla kilolar mide üzerinde ilave bir baskı oluşturur. Bunun sonucu mide içeriği, yemek borusu alt ucunu zorlayıp yukarı kaçar ve reflü bulgularına neden olur. Bazı şişmanlar kötü beslenme alışkanlığına sahiptir, fast foodlarla veya yüksek kalorili, aşırı yağlı gıdalarla beslenirler. Dahası öğünlerde daha büyük porsiyonlar tüketir ve yatmadan kısa süre önce de atıştırırlar. Çok şişman kişilerin diğer kronik hastalıklara da yatkın ve bu nedenle sürekli ilaçlar almak zorunda olduğunu düşürsek, bunların hepsi reflünün oluşmasına katkı yapar. Bu hastalarda biraz kilo vermek ve yemek alışkanlığında ufak tefek düzenlemeler ile ciddi ilerlemeler sağlanır.